Biżuteria Handmade

Komiks jest często niedocenianą formą literatury, gdyż nie jest stricte typową pozycją literacką. Wiele osób uważa, że komiks nie przedstawia zbyt dużej wartości dla czytelnika. Na szczęście są takie miejsca jak Biblioteka Uniwersytecka w Poznaniu, która zbiera komiksy (i ma największe w Polsce zbiory biblioteczne dotyczące powieści graficznej), stara się przybliżyć szerokiemu gronu odbiorców tę formę sztuki.

Zapraszam do zapoznania się z wywiadem z Rafałem Wójcikiem na temat Kolekcji Komiksów w Bibliotece Uniwersyteckiej.

komiks-bu-00

 

Zajonc: Biblioteka Uniwersytecka w Poznaniu to dość nietypowe miejsce dla zbiorów komiksów. Jak i kiedy zaczęto kompletować jej Kolekcję?

Rafał Wójcik: Wbrew pozorom Biblioteka Uniwersytecka nie jest nietypowym miejscem dla tego typu zbiorów. Od wielu już lat liczni naukowcy i studenci badają popkulturę – i jest to jeden z aspektów, którymi zajmują się osoby korzystające z naszej kolekcji. Poza tym wiele komiksów można z pewnością zaliczyć do kategorii sztuki wysokiej, są to arcydzieła. I nimi również sporo osób się zajmuje. Początki Kolekcji Komiksów związane są właśnie z tym, że zauważyliśmy, iż w ogóle brakuje komiksów w bibliotekach, wówczas nie tylko w naszej. Skontaktowaliśmy się z pracownikami naukowymi, m.in. z panią prof. Grażyną Gajewską, która oceniła, że zdecydowanie warto, byśmy również komiksy zaczęli zbierać. Ponieważ pomysł spotkał się z przychylnością dyrekcji, zmieniono tzw. politykę gromadzenia. Problem zauważyliśmy jesienią 2007 roku, oficjalna zmiana w gromadzeniu nastąpiła w kwietniu 2008 roku.

 

Jak liczne są to zbiory?

W tej chwili w Kolekcji Komiksów znajduje się ponad 7 tysięcy woluminów. Do tego należy doliczyć literaturę naukową o komiksach, którą staramy się gromadzić i która jest dostępna bezpośrednio na półkach w Czytelni Zbiorów Specjalnych.

 

komiks-bu-02

Jakie komiksy trafiają do Biblioteki? Jakie kryteria są stosowane przy wyborze tytułów lub serii?

W tej chwili zbieramy wszystko to, co ukazuje się w Polsce. Ostatnio rozszerzyliśmy to kryterium na tzw. Polonica, czyli tytuły opublikowane poza granicami Polski (np. we Francji albo USA), w których polscy autorzy mieli swój udział (jako scenarzyści, rysownicy, koloryści itd.). Ponadto staramy się zbierać także ważne, przełomowe lub z jakiegoś powodu głośne tytuły zagraniczne, zarówno z rynku frankofońskiego, jak i anglojęzycznego. Mamy też sporo, jak na polską bibliotekę, komiksów w innych językach (rosyjskim, słoweńskim, czeskim, niemieckim, hiszpańskim, a także kilka tytułów po japońsku).

 

Jak często zbiory są wzbogacane o nowe pozycje?

Staramy się gromadzić na bieżąco, jednak jest to skomplikowane. Gromadzenie polskich tytułów opieramy o tzw. egzemplarz obowiązkowy (zgodnie z ustawą każdy wydawca w Polsce jest zobowiązany przesłać nam jeden egzemplarz każdego tytułu, który wydaje). Wydawcy jednak różnie podchodzą do tego obowiązku, dlatego część pozycji jest dostępna niedługo po premierze, inne spływają po dłuższym czasie. W przypadku publikacji zagranicznych nie ma reguły, zazwyczaj robimy większe zakupy dwa razy w roku.

 

Skąd Biblioteka pozyskuje komiksy? Od wydawców, dystrybutorów, z hurtowni?

Jak wspomniałem wyżej – publikacje wydane w Polsce z reguły od wydawców jako egzemplarz obowiązkowy. Część starszych tytułów znajdowała się w prywatnej kolekcji, którą kupiliśmy kilka lat temu. Zagraniczne tytuły – różnie – od dystrybutorów, najczęściej tych, z którymi biblioteka ma umowy, czasem również z rąk prywatnych. W listopadzie zeszłego roku kupiliśmy też spuściznę po Jerzym Skarżyńskim, w której znajdowało się ponad 700 woluminów, zarówno czasopism jak i albumów. Myślę, że to unikatowa w skali polskich bibliotek kolekcja. Są w niej zagraniczne tytuły (m.in. włoskie i francuskie) z lat siedemdziesiątych i osiemdziesiątych XX w.

 

Jakie popularne serie komiksowe trafiły do Biblioteki UAM?

To szalenie trudne pytanie – jest tego mnóstwo. Serie Marvela i DC, Thorgal, klasyka polskiego komiksu, a także serie, które obecnie ukazują się w Polsce. Mamy także sporo mangi. Każdy może przejrzeć nasz katalog online – wszystko się w nim znajduje. Można przeszukiwać go na różne sposoby. Zawsze, w przypadku wątpliwości lub pytań, można też napisać do mnie bezpośrednio.

 

komiks-bu-06Czy w zbiorach są jakieś rzadkie, wyjątkowe okazy?

Unikatowa, jak wspomniałem, jest Kolekcja Jerzego Skarżyńskiego. Szalenie cenna jest także spuścizna po Henryku Derwichu, poznańskim rysowniku, związanym przez kilkadziesiąt lat z poznańską prasą.

 

Kto może skorzystać ze zbiorów poznańskiej Biblioteki?

Ze zbiorów może skorzystać każdy. Studenci i pracownicy UAM mogą książki wypożyczać, natomiast każda inna osoba może korzystać z naszych zbiorów w czytelniach. W przypadku komiksów – wszyscy mogą korzystać z Kolekcji wyłącznie na miejscu, w Czytelni Zbiorów Specjalnych, w budynku na ul. Ratajczaka w Poznaniu. Warto wspomnieć, że czytelnicy z innych miast mogą też zamawiać komiksy przez wypożyczalnię międzybiblioteczną.

 

Czy powstało wiele prac naukowych na temat komiksu? Czy cieszy się on zainteresowaniem wśród poznańskich studentów i pracowników naukowych?

Odkąd śledzę rynek, zauważam wyraźną tendencję wzrostową. Ukazuje się coraz więcej opracowań, również tłumaczeń ważnych publikacji z innych języków. Powstają artykuły, monografie, leksykony. komiks-bu-08Czy jest tego wiele – to trudne pytanie, bo zależy od tego, do czego chcielibyśmy porównać. Wydaje mi się, że w sam raz. Chciałbym, by więcej osób „terminowało” u Adama Ruska z Biblioteki Narodowej, który już wykonał niezwykłą pracę w badaniach nad historią polskiego komiksu prasowego (i nie tylko), ale wciąż jest wiele do zrobienia. Życzyłbym polskiej refleksji nad komiksem, by znalazł się uczeń Adama. Oczywiście prof. Jerzy Szyłak i grono jego uczniów robią szalenie ważną i nieocenioną robotę. Z badaczy poznańskich wymieniłbym przede wszystkim wspomnianą Grażynę Gajewską, Justynę Czaję oraz Michała Traczyka. Komiks jednak znajduje się na marginesie badań wielu innych badaczy – wystarczy spojrzeć na gości, którzy brali udział w dotychczasowych edycjach Poznańskiej Dyskusyjnej Akademii Komiksu. Każdego roku zdarzają się studenci bardzo różnych kierunków, którzy piszą prace magisterskie i licencjackie o komiksach. Oczywiście w innych ośrodkach, jak w Łodzi, Warszawie, Krakowie czy Toruniu również są badacze (i studenci, ich uczniowie), którzy zajmują się komiksem.

komiks-bu-04

 

 Czy orientuje się Pan, w jakich innych bibliotekach naukowych w Polsce znajdują się zbiory komiksów dostępne dla czytelników?

W tej chwili w Polsce istnieją trzy wydzielone kolekcje komiksów. Najstarsza jest w Gdańsku – to Pracownia Komiksowa w Bibliotece Manhattan, filii gdańskiej Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej. Drugą pod względem wieku jesteśmy my, czyli Kolekcja Komiksów w Bibliotece Uniwersyteckiej w Poznaniu, trzecią natomiast, najmłodszą jest Małopolskie Studio Komiksu w Krakowie, przy Wojewódzkiej Bibliotece na ul. Rajskiej. Oczywiście w wielu innych bibliotekach również znajdują się komiksy, jednak z tego, co wiem, w żadnej nie ma tylu tytułów, takiej różnorodności oferty, a także specjalizacji, jak w trzech wymienionych. Wydaje mi się, że w naszej bibliotece oferta jest najbardziej różnorodna, szczególnie dzięki tytułom zagranicznym (choć nie tylko). W Gdańsku i Krakowie komiksy można wypożyczać, u nas można z nich korzystać tylko w czytelni. Oczywiście komiksy znajdują się również w dwóch bibliotekach, które zobowiązane są archiwizować polskie piśmiennictwo, czyli w Bibliotece Narodowej w Warszawie i w Bibliotece Jagiellońskiej w Krakowie, jednak z tego, co wiem, nie ma tam wszystkiego.

 

Czy w najbliższym czasie Biblioteka Uniwersytecka w Poznaniu planuje jakieś wydarzenia związane z komiksami?

W ostatnio miały miejsce dwa ważne wydarzenia – Dzień Darmowego Komiksu w maju, oraz Dzień Batmana, który odbył się 25 lipca w murach Biblioteki Uniwersyteckiej. Zainteresowanie jakim cieszyły się te wydarzenia sprawiło, że z pewnością będą miały swą kontynuację w przyszłym roku. Poza tym od nowego roku akademickiego znowu ruszy Poznańska Dyskusyjna Akademia Komiksu – comiesięczne spotkania, na których różne osoby omawiają problematykę komiksową z różnych perspektyw. Planujemy trochę przemodelować dotychczasową formułę tych spotkań. Oczywiście weźmiemy też udział w Pyrkonie, być może także na Targach Hobby. Zazwyczaj można też kogoś z pracowników spotkać na ważniejszych wydarzeniach krajowych, jak festiwale i targi książki.

 

dr Rafał Wójcik – kierownik Oddziału Zbiorów Specjalnych (Pracownia Starych Druków / Kolekcja Komiksów), Biblioteka Uniwersytecka, ul. Ratajczaka 38/40, Poznań. Bibliotekarz, filolog klasyczny, mediewista. Dziubie w starych drukach, czasem w średniowiecznych rękopisach. Z pomocą wielu życzliwych osób stworzył Kolekcję Komiksu w Bibliotece Uniwersyteckiej w Poznaniu. Uwielbia kawę, chałwę i papierosy. Autor bloga „Komiks w bibliotece”.
Adres e-mail: [email protected]

 

komiks-bu-05

komiks-bu-01

komiks-bu-07

komiks-bu-03

Zajonc

Jeden z redaktorów Strefy. Główne zainteresowania „zombistyczne” to muzyka związana z serialem The Walking Dead oraz inspirowana klimatami zombie, śledzenie tematyki w kinematografii, grach komputerowych i nie tylko.

Zawiaduje działem: Wasza twórczość – prace Czytelników Strefy. Kontakt w celu nadsyłania prac: [email protected]

Główny administrator fanpage’u Strefy na Facebooku.

Odpowiedzialny za reaktywację kanału Strefy na YouTube.

Poza Strefą fan literatury fantasy i s-f, kryminałów, komiksów (w tym oczywiście Żywe Trupy) oraz mitologii nordyckiej.

More Posts

Follow Me:
Facebook